Emmi Pikler pedagogie voor ouders en professionelen

EMMI PIKLER - EEN VISIE VAN VERTROUWEN, VRIJHEID EN RELATIE.
In mijn werk met kinderen en ouders laat ik mij sterk inspireren door de Hongaarse kinderarts Emmi Pikler.
Haar visie toont hoe je vanaf de geboorte het fundamenteel zelfvertrouwen van baby’s en jonge kinderen kunt laten groeien en bloeien.

“De baby leert in het verloop van zijn bewegingsontwikkeling niet alleen op zijn buik draaien, rollen, kruipen, zitten, staan en lopen, maar hij leert ook te leren. Hij leert zich zelfstandig met iets bezig te houden, interesse in iets te ontwikkelen, uit te proberen, te experimenteren. Hij leert moeilijkheden overwinnen. Hij leert de vreugde en de bevrediging kennen die ontstaan uit het slagen, het resultaat van zijn geduld en doorzettingsvermogen.”
— Emmi Pikler

WIE WAS EMMI PIKLER?
Emmi Pikler (1902–1984) werd opgeleid aan het kinderziekenhuis van de Universiteit van Wenen, waar preventie, vrije beweging, spel en respect voor het kind centraal stonden.
Deze progressieve visie vormde de basis van haar levenswerk.

OPVOEDING VAN HAAR DOCHTER
Toen Pikler in de jaren dertig moeder werd, besloten zij en haar man hun dochter niet te forceren in haar ontwikkeling.
Ze volgden haar ritme, haar initiatief en haar natuurlijke nieuwsgierigheid.
Pikler zag bevestigd dat kinderen die in hun eigen tempo mogen onderzoeken en leren, beter en evenwichtiger ontwikkelen dan kinderen die voortdurend gestimuleerd of geholpen worden.

BEGELEIDING VAN OUDERS
Tien jaar lang bezocht Pikler gezinnen wekelijks om ouders te ondersteunen.
Ze leerde hen vertrouwen op de aangeboren competentie van hun kind en het eigen ritme te respecteren.
De kinderen die zo werden opgevoed, bleken opvallend vrolijk, nieuwsgierig en coöperatief.

DE BASIS VAN PIKLERS PEDAGOGIE
De zuigeling komt ter wereld met het vermogen om te communiceren en te leren.
De volwassene wordt uitgenodigd om de voorwaarden te scheppen waarin dit potentieel tot bloei kan komen.

1. Vrije bewegingsontwikkeling
De volwassene creëert een veilige, uitnodigende omgeving waarin het kind vrij kan bewegen en spelen.
Belangrijke principes:
+ een bewegingsruimte die nét groter is dan wat het kind op dat moment nodig heeft
+ eenvoudig, uitnodigend materiaal dat de onderzoeksdrang ondersteunt
+ geen onnodige hulp of stimulatie
+ het kind nooit in een houding plaatsen waar het zelf nog niet in of uit kan
Een kind dat in zijn eigen tempo leert bewegen, onderzoeken en spelen, ontwikkelt meer zelfvertrouwen, concentratie, motorische vaardigheid en denkvermogen.

2. Een betrouwbare relatie met de volwassene
De verzorgingsmomenten — eten, wassen, verschonen, aankleden — zijn momenten van intiem, warm en wederkerig contact.
Door aandachtige communicatie leert het kind:
+ anticiperen
+ participeren
+ coöpereren
Wanneer een kind actief mag deelnemen aan zijn eigen verzorging, groeit zijn autonomie en zelfvertrouwen.

PIKLER IN HET GEZIN
Elkaar leren kennen
Na de geboorte leren ouders en baby elkaar kennen via stem, handen en aanraking.
Zachte, trage, aandachtige bewegingen geven de baby een gevoel van veiligheid en betekenis.

Relatie en communicatie
Pikler benadrukt het belang van het herkennen van de lichaamstaal van de baby.
Aandachtige verzorging vormt de basis voor een hechte relatie, waarin het kind zichzelf en de wereld kan ontdekken.

Taal, stem en gebaren
In het eerste uur na de geboorte is een baby opmerkelijk alert.
Wanneer ouders hierop antwoorden met zachte aanraking, rustige gebaren en een warme stem, ontstaat een eerste dialogische verbinding.

Eigen ritme
Baby’s en jonge kinderen hebben een natuurlijk ritme van slapen, waken, contact en zelfstandig spel.
De verzorging is hét moment van echte ontmoeting.
Tijdens het spel volgt het kind zijn eigen interesse en behoefte — zo groeit het uit tot een evenwichtig, opgewekt en zelfverzekerd mens.

Leren te leren
Wanneer de baby zijn handjes ontdekt en interesse toont in zijn omgeving, is het tijd voor een stevige ondergrond, op de rug, met enkele eenvoudige speeltjes binnen handbereik.
Zo leert hij onderzoeken, volhouden, experimenteren en genieten van zijn eigen kunnen.
------------------
Vormingen en begeleiding
Vormingen
In samenwerking met VCOK worden vormingen en cursussen rond de Piklerpedagogie aangeboden.
Aanmelden kan via VCOK:
www.vcok.be of +32 9 232 47 36
of
Coaching op de werkvloer
Professionele coaching kan rechtstreeks met mij, Isa Deschuyteneer, worden afgesproken.
Contact: www.centrumzonmaan.be/contact

Pikler® SpeelRuimte
Vanaf september 2013 organiseren wij de Pikler® SpeelRuimte:
een begeleide ouder-kindgroep voor kinderen van 4 tot 28 maanden.
Een cyclus bestaat uit:
één gespreksavond (introductie)
drie wekelijkse ouder-kind sessies van telkens 1,5 uur
In een speciaal ingerichte ruimte met kruip-, klim- en speelmateriaal kunnen kinderen vrij bewegen en spelen, terwijl ouders leren kijken, volgen en vertrouwen.

Aanvullende disclaimer : Ook al hebben verschillende medewerkers een medische of paramedische opleiding, kan geen enkele psychotherapie- / consult sessie of opleiding, supervisie, enz. een vervanging zijn voor welk medisch advies dan ook. Deelname gebeurt op vrijwillige basis, op eigen verantwoordelijkheid en met lichamelijke en geestelijke conditie. Ben je onder psychiatrische begeleiding, raadpleeg eerst uw arts.